Moda sektörünün DPP zorluğu neden kurallar kesinleşmeden önce başladı

Moda markaları, AB’nin Dijital Ürün Pasaportu’na (DPP) hazırlanırken giderek büyüyen bir veri sorunuyla karşı karşıya. UL Solutions, Amerikan Giyim ve Ayakkabı Birliği (AAFA) ve İngiliz Perakende Konsorsiyumu (BRC) uzmanlarına göre işletmeler, kurallar kesinleşmeden önce maliyetli veri kararları alma riskini taşıyor. Ancak kuralların kesinleşmesini bekleme lüksleri de yok.

DPP’nin, tekstil ve giyim değer zinciri genelinde ürün bilgilerinin toplanma, yönetilme ve paylaşılma biçimini değiştirmesi bekleniyor. Ancak hâlihazırda giderek artan sayıda sürdürülebilirlik ve ürün uyumluluğu gereksinimiyle boğuşan işletmeler için mesele, yeni bir düzenleyici yükümlülüğü yerine getirmekten ibaret değil.

Veri Koruma Politikası'nın ötesinde bir veri sorunu

DPP, paydaşların bir ürünün yaşam döngüsü boyunca ilgili ürün bilgilerine erişmesini sağlamak üzere tasarlanmış dijital bir kayıttır. Geçerli gereksinimlere bağlı olarak bu kayıt; malzemeler, çevresel performans, dayanıklılık, onarılabilirlik ve kullanım ömrü sonu yönetimi hakkında bilgiler içerebilir.

AB’nin Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Yönetmeliği (ESPR) kapsamında çıkarılacak ürüne özgü tedbirler, hangi bilgilerin gerekli olduğunu ve işletmelerin bu gerekliliklere uyması gereken süreleri belirleyecek.

Tekstil ve giyim sektörüne ilişkin gereksinimler hâlâ geliştirme aşamasında. Bu gereksinimler şirketlere izlenecek yön hakkında fikir verse de yaklaşımlarını kesinleştirmeleri için gereken tüm ayrıntıları henüz sunmuyor.

Ancak zorluk, nihayetinde hangi bilgilere ihtiyaç duyulacağını bilmekten ibaret değil. Asıl mesele, verilerin kuruluş genelinde ve tedarik zincirinde kullanılabilir, güvenilir ve erişilebilir olmasını sağlamak.

DPP’ye hazırlık, işin tek bir departmana bırakılması yerine uyumluluk, sürdürülebilirlik, tedarik zinciri, kalite ve BT ekipleri arasında iş birliği gerektirecek. Ürün bileşimi, çevresel özellikler ve tedarikçi belgelerine ilişkin bilgiler farklı sistemlerde bulunabiliyor. Bu da tutarlı bir kayıt oluşturmayı zorlaştırabiliyor.

Bu durum, özellikle küresel ve parçalı tedarik zincirlerinde faaliyet gösteren giyim işletmeleri için ciddi bir zorluk oluşturuyor. Bilgilerin; elyaf üreticilerinden, iplikçilerden, fabrikalardan, boyahanelerden, terbiye işletmelerinden ve diğer tedarikçilerden, markadan birkaç kademe uzakta olanlar da dâhil, toplanması gerekebilir.

Amerikan Giyim ve Ayakkabı Derneği’nin (AAFA) sürdürülebilirlik politikası uzmanı Conor O’Brien, sektörün hâlihazırda ürün ve tedarik zinciri verilerine dayanan birçok gereksinimle karşı karşıya olduğunu belirtti. Bu nedenle AAFA, şirketleri DPP’yi ayrı bir yükümlülük olarak ele almak yerine birden fazla izlenebilirlik, sürdürülebilirlik ve uyumluluk yükümlülüğünü destekleyebilecek merkezi bir veri altyapısı kurmaya teşvik ediyor. O’Brien, şirketlerin bu yönde merkezi veri platformlarına geçmeye başladığını söyledi. Ancak özellikle birinci kademe tedarikçilerin ötesindeki elyaf kaynaklarını izlemek, kimyasal girdileri anlamak ve yeterince ayrıntılı çevresel veri toplamak söz konusu olduğunda gerekli bilgilere ulaşmanın hâlâ zor olduğu konusunda uyardı.

Resmin tamamına sahip olmadan hazırlık yapmak

Yatırımın zamanlaması da ayrı bir zorluk. Şirketler, tekstil sektörüne özgü gereksinimlerin kesinleşmesini beklerken bir yandan da veri sistemleri ve tedarikçi süreçleri hakkında karar vermek zorunda. AAFA’ya göre şirketler, ortaya çıkacak yeni gereksinimlere uyarlanabilecek merkezi bir ürün bilgisi kaynağı oluşturmaya odaklanmalı. O’Brien, “AAFA olarak umudumuz, yetki devrine dayalı tasarruf yayımlandığında amacın sırf bilgi vermiş olmak için mümkün olan en fazla bilgiyi talep etmek olmamasıdır” dedi. O’Brien’a göre bu gereklilikler, şeffaflık hedefleriyle pratik uygulama arasında denge kurmalı ve giyim tedarik zincirlerinde tüm verilerin aynı ayrıntı düzeyinde bulunamayacağını kabul etmeli.

Bu ayrım; karma malzemelerle çalışan, karmaşık tedarik ağlarını yöneten ve birden fazla tedarikçiden gelen bilgilere dayanarak çevresel beyanda bulunan işletmeler için önem taşıyor. Ürün, parti veya model düzeyinde veri toplamanın maliyeti ve uygulanabilirliği, söz konusu bilginin türüne ve nasıl kayıt altına alındığına göre değişebiliyor.

DPP'ye Hazırlık: Dört Eylem Alanı

Webinar’da katılımcılarla paylaşılan geçici önlemler şu şekilde:

Kimyasal Şeffaflık: Bileşim verilerini, tedarikçi beyanlarını ve test raporlarını toplayın. Madde kimliği, konsantrasyonu ve konumuyla ilgili eksiklikleri belirleyin.

Kanıtları Gözden Geçirin: Sağlamlık, geri dönüştürülmüş içerik, geri dönüştürülebilirlik ve kimyasallar açısından kanıtları gözden geçirin. Eksiklikleri ve uygun test veya değerlendirme ortaklarını belirleyin.

Tedarik Zincirinizi Tanıyın: Birinci kademe tedarikçilerden ikinci, üçüncü kademe ve ham maddelere kadar tüm tedarikçileri haritalandırın. Veri sahiplerini atayın ve tedarikçi veri taleplerini pilot uygulamaya alın.

Dijital Hazırlık: Tedarikçi verilerini merkezileştirmek, test raporlarını bağlamak ve kalite, erişim ve güncellemeleri yönetmek için araçları yükseltin. Sistemlerin DPP verilerini alıp verebildiğinden emin olun.