ABD-İran Gerilimi Dünyayı Nasıl Şekillendirecek?

ABD ve İsrail 28 Şubat 2026 tarihinde İran’a yönelik saldırılar düzenleyerek İran yönetimini hedef aldı ve Ortadoğu’yu yeni bir çatışmaya sürükledi.

Söz konusu saldırılar yakınlarda petrol üreten Körfez Arap ülkelerini tedirgin etti ve gerilimin tırmanmasından duyulan korkular arttı. Tahran ise İsrail’e füzelerle karşılık verdi.

Petrol Sürecindeki Artış

İran önemli bir petrol üreticisi olup küresel petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın karşısında, petrol zengini Arap Yarımadası’nın diğer tarafında yer almaktadır. Çatışmalar küresel pazara petrol girişini sınırlayabilir ve fiyatları yükseltebilir.

Brent petrolün varil fiyatı Cuma günü yaklaşık 73 dolardan işlem gördü ve bu yıl zaten beşte bir oranında artış gösterdi.

Bazı büyük petrol şirketleri ve önde gelen ticaret firmaları, saldırılar nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden ham petrol ve yakıt sevkiyatını askıya aldı.

Capital Economics'in gelişmekte olan piyasalar baş ekonomisti William Jackson, çatışma kontrol altına alınsa bile Brent petrol fiyatının geçen Haziran ayındaki 12 günlük İran savaşı sırasındaki zirve seviyesi olan yaklaşık 80 dolara yükselebileceğini söylerken, uzun süreli ve arzı etkileyen bir çatışmanın petrol fiyatlarının 100 dolar civarına sıçramasına neden olabileceğini ve bunun da küresel enflasyona %0,6-0,7 oranında ek yük getirebileceğini belirtti.

Bu çatışmanın, Trump'ın gümrük vergileri ve teknoloji hisselerindeki sert satış dalgası nedeniyle bu yıl zaten büyük dalgalanmalar gösteren küresel piyasalardaki oynaklığı daha da artırması muhtemel.

VIX volatilite endeksi (.VIX), bu yıl üçte bir oranında arttı ve ABD tahvil oynaklığı (.MOVE) %15 arttı.

Analistlere göre, döviz piyasalarının da bu durumdan etkilenmemesi pek olası değil.

Güvenli Limanlar İşlerini Yapıyor

Genellikle çalkantılı zamanlarda güvenli liman olarak kabul edilen İsviçre frangının, yukarı yönlü baskıyla daha da karşı karşıya kalması ve İsviçre Merkez Bankası için baş ağrısı yaratması bekleniyor. Frang, bu yıl ABD doları karşısında %3 değer kazandı.

Yatırımcılar ayrıca rekor bir yükseliş gösteren ve 2026'da %22 oranında değer kazanan altına ve yine yükselişte olan gümüşe de yeniden yönelebilirler.

Bu çatışma, son birkaç haftadır getirileri düşen ABD Hazine tahvillerine olan talebi de artırabilir.

İstisna olarak Bitcoin artık güvenli liman olarak görülmüyor. Cumartesi günü %2 değer kaybetti ve iki ayda değerinin dörtte birinden fazlasını yitirdi.