AB-Avustralya Serbest Ticaret Anlaşması Müzakereleri Tamamlandı

Müzakereleri Temmuz 2018’de başlayan, 2021’in sonunda ertelenen Avrupa Birliği ile Avustralya arasındaki STA müzakerelerinin sonuçlandırıldığı duyuruldu.

Avustralya tarım ürünleri, imalat ve hizmet ihracatı için daha geniş pazar erişimi arıyorken, AB ise tarım ürünleri için coğrafi işaretlerinin (sadece AB ürünlerinin Prosecco, Feta peyniri vb. olarak adlandırılabilmesi) korunmasını istedi. Bunu, Avustralya tarım ihracatına uygulanan gümrük vergileri ve kotaların azaltılması için bir koşul olarak talep etti. Avustralyalı çiftçiler ve gıda endüstrisi buna hayır dedi, ancak ihracatları için AB'ye daha fazla erişim istemişti.

24 Mart 2026 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından Avrupa Birliği ile Avustralya arasında yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin tamamlandığı duyurulmuştur: https://commission.europa.eu/topics/trade/eu-australia-trade-agreement_en

Konuya ilişkin AB Komisyonu tarafından yapılan açıklamada;

- STA ile AB’nin Avustralya’ya mal ihracatındaki tarifelerin %99’dan fazlasının kaldırılacağı; böylece yılda yaklaşık 1 milyar avroluk gümrük vergisinden muafiyet sağlanacağı;

- Özellikle süt ürünleri (%48’e kadar artış bekleniyor), motorlu taşıtlar (%52) ve kimyasallar (%20) sektöründe ihracatta güçlü büyüme beklendiği;

- Ayrıca, AB’nin Avustralya’ya yaptığı yatırımların %87’den fazla artma potansiyeli bulunduğu;

- Finansal hizmetler ve telekomünikasyon dahil olmak üzere kilit sektörlerde Avustralya hizmetler pazarının açılacağı;

- AB şirketlerinin Avustralya kamu ihalelerine daha fazla erişim elde edeceği;

- Kritik hammaddelerin tedarik zincirlerinin, ithalat vergilerinin düşürülmesi ve yatırım fırsatlarının açılması yoluyla güvence altına alınacağı;

- AB’ye et, şeker, bazı süt ürünleri ve pirinç gibi hassas tarım sektörlerinde, Avustralya’dan yapılacak sıfır veya düşük tarifeli ithalatın tarife kotaları kapsamında sınırlı miktarlarda mümkün olacağı,

belirtilmiştir.

Anlaşmaya ilişkin olarak Avustralya tarafından yapılan açıklamada ise;

- Avustralya’nın ihracatının %97,8 oranında gümrük muafiyeti sağlandığı;

- Anlaşma ile Avustralyalı çiftçi ve üreticilerin, zor erişilen veya fiilen kapalı olan AB pazarına önemli ölçüde yeni erişim fırsatları elde edeceği;

- Anlaşmanın özellikle Avustralya tarım ürünleri ve işlenmiş gıdaları için AB pazarına erişimi kolaylaştıracağı; bu kapsamda başlıca ürünlerin sığır eti, koyun eti, şeker, tahıllar, kuruyemişler, bahçe ürünleri, süt ürünleri, deniz ürünleri ve şarap olduğu;

- Somut olarak, AB pazarına sığır etinde yıllık 35.000 ton, koyun etinde 25.000 ton tercihli erişim sağlanacağı; patates, soğan, elma ve armut gibi temel sebze ve meyveler ile badem ve ceviz gibi ağaç yemişlerinde AB tarifelerinin kaldırılacağı;

- Süt ürünlerinin %87,3’ünde tarifelerin kaldırılacağı; Avustralyalı üreticilerin peynir, tam yağlı süt tozu, süt bazlı sürülebilir ürünler ve yağlar, dondurma, yoğurt, süt ve krema için AB pazarına gümrük vergisiz erişim elde edeceği; doğal tereyağı için 5.000 ton, yağsız süt tozu için 8.000 ton, yüksek proteinli peynir altı suyu için 2.000 ton kota sağlanacağı;

- AB’nin çelik hariç tüm imalat sanayi ürünlerinde (makineler, elektrikli ürünler, tekstil, hazır giyim ve otomotiv parçaları dahil) tarifeleri kaldıracağı;

- Taraflarca, enerji verimliliği sağlayan, yenilenebilir enerji ve batarya ürünleri gibi çevre dostu ürünlerde tarifelerin kaldıracağı,

ifade edilmektedir.

Anlaşma metni 31 Mart 2026 tarihinde yayımlanırken, yürürlük için hukuki gözden geçirme ve iki tarafta onay süreçlerinin tamamlanması gerekmektedir.